Στοματολογία
Πρόληψη Share on     


Τι είναι η στοµατολογία;
Η στοµατολογία είναι η ειδικότητα που ασχολείται µε τη διάγνωση και τη θεραπεία των παθήσεων που προσβάλλουν τη στοµατογναθοπροσωπική χώρα - το βλεννογόνο του στόµατος, τα οστά των γνάθων και τους σιαλογόνους αδένες.

Ποιος είναι ο στοµατολόγος;
O στοµατολόγος είναι ειδικευµένος ιατρός ο οποίος µετά την αποφοίτηση από την Οδοντιατρική Σχολή, µέσα από ένα επίσηµο και πολυετές πρόγραµµα ειδίκευσης, έχει αποκτήσει τη γνώση, την εµπειρία και τις κλινικές δεξιότητες για τη διάγνωση, τη θεραπεία και την παρακολούθηση των νόσων του στόµατος.

Με ποια νοσήµατα ασχολείται η στοµατολογία;
Στη στοµατογναθοπροσωπική χώρα αναπτύσσεται πλήθος τοπικών νόσων και παθήσεων. Επίσης, ένας πολύ µεγάλος αριθµός συστηµατικών νόσων και συνδρόµων δίνει συµπτωµατολογία στην περιοχή αυτή. Τα νοσήµατα αυτά είναι πολυάριθµα και προσβάλλουν κάθε ηλικία. Εκδηλώνονται µε ποικιλοµορφία στην ένταση και στον χρόνο, από παροδική και ήπια συµπτωµατολογία µέχρι και ως χρόνια νοσήµατα µε έντονη συµπτωµατολογία και σοβαρές επιπτώσεις για την υγεία. Οφείλονται σε διάφορα αίτια, τόσο τοπικά (αφορούν αποκλειστικά το στόµα) όσο και συστηµατικά (αφορούν και άλλα όργανα του σώµατος).

Στα τοπικά νοσήµατα του στόµατος συµπεριλαµβάνονται: Αντιδραστικές βλάβες (π.χ., τραυµατικά έλκη, τραυµατικό ίνωµα, βλεννοκύστη, πυογόνο κοκκίωµα, χηµικοί ερεθισµοί, εγκαύµατα), αλλεργικές αντιδράσεις, νεοπλάσµατα (π.χ., καρκίνος στόµατος), δυνητικά κακοήθεις βλάβες (π.χ., λευκοπλακία, ερυθροπλακία, ακτινική χειλίτιδα), νοσήµατα ανοσολογικής αρχής (π.χ., άφθες, οµαλός λειχήνας), λοιµώξεις (π.χ., µυκητίαση, έρπης, βλάβες οφειλόµενες στον ιό HPV) κ.ά.

Στα συστηµατικά νοσήµατα µε ενδοστοµατικές εκδηλώσεις συµπεριλαµβάνονται: Αιµατολογικά (π.χ., αναιµίες, λευχαιµίες, λεµφώµατα), δερµατικά (π.χ., πέµφιγα, πεµφιγοειδές), ρευµατικά - αυτοάνοσα (π.χ., σύνδροµο Sjögren, ερυθηµατώδης λύκος), γαστρεντερικά (π.χ., νόσος Crohn), λοιµώδη (HIV/AIDS, σύφιλη, φυµατίωση), κληρονοµικά νοσήµατα, νοσήµατα του µεταβολισµού κ.ά.

Πότε θα πρέπει κάποιος να απευθυνθεί σε στοµατολόγο;
Μόλις νιώσει πόνο, καύσο («τσούξιµο» ή «κάψιµο»), αλλοίωση της γεύσης, µούδιασµα, ξηρότητα, κακοσµία ή αν γίνει αντιληπτή οποιαδήποτε µεταβολή του βλεννογόνου, όπως διόγκωση («πρήξιµο»), έλκος («πληγή»), εξέλκωση («άφθα»), αλλαγές στο χρώµα (λευκές, ερυθρές ή µελανές βλάβες), στην υφή (π.χ., τραχύτητα) ή σε εµφάνιση αιµορραγίας και γενικά σε παρατήρηση οποιασδήποτε παρέκκλισης από το «φυσιολογικό» που ο καθένας αντιλαµβάνεται για τη στοµατική του κοιλότητα.

Επίσης, σε στοµατολόγο θα πρέπει να απευθύνονται οι ογκολογικοί ασθενείς πριν από τη χηµειοθεραπεία, την ακτινοβόληση κεφαλής/τραχήλου τους ή όταν εµφανίζουν ενδοστοµατικά παρενέργειες από τη θεραπεία τους.


Πώς θα θέσει ο στοµατολόγος τη διάγνωση;
Η ακριβής διάγνωση µιας στοµατολογικής πάθησης αποτελεί την απαραίτητη προϋπόθεση για την κατάλληλη αντιµετώπιση. Η χορήγηση εµπειρικής θεραπείας ή η αντιµετώπιση της πάθησης από ιατρούς άλλων ειδικοτήτων ή ακόµα και από οικείους φαρµακοποιούς, µε µόνο στόχο την ανακούφιση των συµπτωµάτων και όχι την αντιµετώπιση της αιτίας της νόσου, είναι αναποτελεσµατική και συχνά επιβλαβής, ενώ µπορεί να οδηγήσει σε επιδείνωση της νόσου.

Τα διαγνωστικά µέσα που διαθέτει ο στοµατολόγος περιλαµβάνουν τη λήψη πλήρους ιστορικού της παρούσας συµπτωµατολογίας, του γενικού οδοντιατρικού και ιατρικού ιστορικού, την κλινική εξέταση όχι µόνο της πάσχουσας περιοχής, αλλά και του συνόλου των ιστών της στοµατοπροσωπικής χώρας. Συνδυάζοντας τα ευρήµατα αυτά διαµορφώνεται µια λίστα πιθανών διαγνώσεων (διαφορική διάγνωση) και αποφασίζει ο ιατρός αν είναι απαραίτητη η πραγµατοποίηση περαιτέρω εξετάσεων, όπως, π.χ., βιοψία, λήψη επιχρίσµατος, απεικονιστικός έλεγχος, αιµατολογικές εξετάσεις.

Τα αποτελέσµατα όλων των παραπάνω αξιολογούνται και ο στοµατολόγος θέτει την τελική διάγνωση που καθορίζει και τη θεραπεία. 

Τι περιλαµβάνει η θεραπεία;
Η θεραπεία των στοµατολογικών παθήσεων ποικίλλει σηµαντικά ανάλογα µε τη φύση και τη βαρύτητα της νόσου. Η θεραπευτική αγωγή µπορεί να είναι φαρµακευτική ή µη. Η φαρµακευτική αγωγή µπορεί να είναι τοπική (όπως χρήση αλοιφών, στοµατικών διαλυµάτων) ή συστηµατική (όπως χάπια για λήψη από του στόµατος). Το είδος της φαρµακευτικής αγωγής µπορεί να συµπεριλαµβάνει κορτικοστεροειδή, αντιβιοτικά, αντιµυκητιασικά, αντιικά, αντιφλεγµονώδη, ανοσοτροποποιητικά κ.ά. Η χρονική διάρκεια της αγωγής επίσης διαφέρει σηµαντικά από νόσηµα σε νόσηµα. Οι ασθενείς συχνά καλούνται να ακολουθήσουν πρόγραµµα περιοδικών κλινικών επανελέγχων.

Η µη φαρµακευτική αγωγή µπορεί να συνίσταται σε χειρουργική αφαίρεση βλαβών. Οι χειρουργικές πράξεις µπορούν να αφορούν βλάβες των µαλακών µορίων ή των σκληρών ιστών και πραγµατοποιούνται στο ιατρείο υπό τοπική αναισθησία ή σε νοσοκοµειακό περιβάλλον υπό γενική αναισθησία.

Συχνότερες στοµατολογικές παθήσεις

  • Άφθες 
  • «Στοµατίτιδα» 
  • Λοιµώξεις (π.χ., έρπης, HPV, µυκητιάσεις)
  • «Προκαρκινικές» βλάβες (λευκοπλακία)
  • Καρκίνος στόµατος
  • Όγκοι και κύστεις µαλακών µορίων (π.χ., ίνωµα, θήλωµα, κονδύλωµα, βλεννοκύστη)
  • Όγκοι και κύστεις γνάθων (π.χ., αδαµαντινοβλάστωµα, οδοντογενής κερατινοκύστη)
  • Οµαλός λειχήνας
  • Πέµφιγα - πεµφιγοειδές
  • Τριχωτή - γεωγραφική γλώσσα
  • Ξηροστοµία
  • Καυσαλγία στόµατος 
  • ∆υσγευσία 
  • Κακοσµία στόµατος

 

Βαγγέλης Παρχαρίδης DDS, M.Sc.
Χεριουργός Οδοντίατρος - Ειδ. Στοματολόγος 
Επιστημονικός Συνεργάτης Εργαστηρίου Στοματολογίας 
του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης
Στοματολόγοπς Βιο-Οδοντιατρείων Ομίλου ΒΙΟΙΑΤΡΙΚΗ

 

< Επιστροφή στην αρθρογραφία

Δείτε τα διαγνωστικά κέντρα του Ομίλου