Κυτταρολογικό Εργαστήριο – Κυτταρολογικές Εξετάσεις

Στο Κυτταρολογικό Εργαστήριο πραγματοποιούνται κυτταρολογικές εξετάσεις σε δείγματα που προέρχονται από διαφορετικά συστήματα και όργανα του ανθρώπινου σώματος.

Γυναικολογική Κυτταρολογία – Test Pap 

Στο πλαίσιο της κυτταρολογικής εξέτασης του γυναικείου γεννητικού συστήματος πραγματοποιούνται:

• Test Παπανικολάου (Pap Test) συμβατικό
• Test Pap υγρής φάσης
• Κυτταρολογική εξέταση ενδομητρίου
• Κυτταρολογική εξέταση ωοθηκών
• Κυτταρολογική εξέταση υλικού από το Δουγλάσειο

Για την κυτταρολογία του τραχήλου της μήτρας εφαρμόζονται οι διαγνωστικές κατηγορίες σύμφωνα με το Σύστημα Bethesda 2014.

Internal Link: Test Παπανικολάου – Pap Test

Κυτταρολογικές εξετάσεις Αναπνευστικού Συστήματος 

Στο Κυτταρολογικό Εργαστήριο εξετάζονται διαφορετικοί τύποι υλικού από το αναπνευστικό σύστημα, όπως:

• Πτύελα
• Βρογχικές εκπλύσεις κατά τη διάρκεια βρογχοσκόπησης
• Υλικό ψήκτρας από το βρογχικό δένδρο
• Υλικό από διαβρογχική παρακέντηση (TBNA)
• Βρογχοκυψελιδικές εκπλύσεις (BAL)
• Υλικό από διαδερμική παρακέντηση με λεπτή βελόνα (FNA)
• Εκπλύματα χειρουργικής βιοψίας

Η κυτταρολογική εξέταση μπορεί επίσης να χρησιμοποιηθεί για την αξιολόγηση αλλοιώσεων μετά από ακτινοθεραπευτική ή χημειοθεραπευτική αγωγή, καθώς και για τη διερεύνηση φλεγμονωδών και μη νεοπλασματικών λοιμώξεων.

Εξειδικευμένη εξέταση BAL 

Στα δείγματα βρογχοκυψελιδικής έκπλυσης (BAL) μπορούν να πραγματοποιηθούν:

• Προσδιορισμός της εκατοστιαίας αναλογίας του κυτταρικού πληθυσμού
• Ανοσοκυτταροχημική ταυτοποίηση λεμφικού πληθυσμού
• Προσδιορισμός δεικτών CD20, CD30, CD4, CD8 και CD1α
• Αξιολόγηση της σχέσης CD4
• Ειδικές ιστοχημικές και ανοσοκυτταροχημικές χρώσεις

Κυτταρολογική εξέταση ούρων και Ουροποιητικού Συστήματος 

Η κυτταρολογική εξέταση ούρων αποτελεί μία από τις βασικές εφαρμογές της Κλινικής Κυτταρολογίας στο ουροποιητικό σύστημα.

Μπορούν να εξεταστούν:

• Ούρα ελεύθερης ούρησης
• Ούρα μετά από καθετηριασμό ή κυστεοσκόπηση
• Εκπλύσεις ουροδόχου κύστεως
• Δείγματα από εκλεκτική λήψη ούρων κατά τον καθετηριασμό των ουρητήρων ή της νεφρικής πυέλου
• Υλικό που λαμβάνεται με ψήκτρα
• Ούρα από ειλεοκύστη

Για την αξιολόγηση των κυτταρολογικών ευρημάτων του ουροποιητικού συστήματος εφαρμόζονται οι διαγνωστικές κατηγορίες σύμφωνα με το Σύστημα Paris 2016.

Κυτταρολογική εξέταση υγρών σωματικών κοιλοτήτων 

Στο Κυτταρολογικό Εργαστήριο πραγματοποιούνται εξετάσεις σε υγρά σωματικών κοιλοτήτων, όπως:

• Πλευριτικό υγρό
• Ασκητικό ή περιτοναϊκό υγρό
• Περικαρδιακό υγρό
• Έκπλυμα Δουγλασείου
• Αρθρικό υγρό
• Εγκεφαλονωτιαίο υγρό (ΕΝΥ)
• Υγρό υδροκήλης

Κυτταροδιαγνωστική Παρακέντηση με λεπτή βελόνα – FNA (

Η κυτταροδιαγνωστική παρακέντηση με λεπτή βελόνα (FNA – Fine Needle Aspiration) επιτρέπει τη λήψη κυτταρικού υλικού από διαφορετικές ανατομικές περιοχές, το οποίο στη συνέχεια υποβάλλεται σε κυτταρολογική εξέταση.

Υλικό για κυτταρολογική εξέταση με FNA μπορεί να προέρχεται από αλλοιώσεις:

• Κεφαλής και τραχήλου
• Θυρεοειδούς
• Σιελογόνων αδένων
• Λεμφαδένων
• Λεμφαδένων μεσοθωρακίου
• Ήπατος
• Παγκρέατος και χοληφόρων
• Νεφρών και επινεφριδίων
• Προστάτη
• Όρχεων
• Ωοθηκών
• Δέρματος
• Μαλακών ιστών
• Οστών

Η λήψη υλικού μπορεί να αφορά ψηλαφητές ή μη ψηλαφητές αλλοιώσεις και, όπου απαιτείται, να πραγματοποιείται υπό απεικονιστικό έλεγχο.

Κυτταρολογική εξέταση Θυρεοειδούς 

Η κυτταρολογική εξέταση υλικού από παρακέντηση του θυρεοειδούς αποτελεί σημαντική εφαρμογή της κυτταροδιαγνωστικής FNA.

Η διαγνωστική κατηγοριοποίηση των ευρημάτων πραγματοποιείται με βάση το Σύστημα Bethesda 2023.

Κυτταρολογική εξέταση Σιελογόνων Αδένων 

Στο εργαστήριο πραγματοποιείται επίσης κυτταρολογική αξιολόγηση υλικού που λαμβάνεται από αλλοιώσεις των σιελογόνων αδένων.

Η διαγνωστική κατηγοριοποίηση πραγματοποιείται με βάση το Σύστημα Milan 2018.

Κυτταρολογία Γαστρεντερικού Συστήματος 

Η Κυτταρολογία έχει εφαρμογές και στη διερεύνηση αλλοιώσεων του γαστρεντερικού συστήματος.

Η παρακέντηση με λεπτή βελόνα σε συνδυασμό με την ενδοσκοπική υπερηχογραφία (EUS-FNA) επιτρέπει τη λήψη δειγμάτων για κυτταρολογική εξέταση από αλλοιώσεις που απαιτούν περαιτέρω διερεύνηση, όπως αλλοιώσεις:

• Του παγκρέατος
• Του γαστρεντερικού συστήματος
• Του μεσοθωρακίου

Στις εφαρμογές περιλαμβάνεται επίσης η ταυτοποίηση στρωματικών όγκων του γαστρεντερικού συστήματος (GIST) με τη χρήση κατάλληλων δεικτών, όπως CD117 ή c-Kit.

Κυτταρολογική εξέταση Μαστού 

Η κυτταρολογική εξέταση του μαστού χρησιμοποιείται για τη διερεύνηση νεοπλασματικών και μη νεοπλασματικών αλλοιώσεων.

Στο Κυτταρολογικό Εργαστήριο μπορούν να εξεταστούν:

• Έκκριμα θηλής
• Υλικό FNA από κυστικές αλλοιώσεις
• Υλικό FNA από ψηλαφητά ή μη ψηλαφητά ογκίδια
• Εντυπώματα από εξωτερικές αλλοιώσεις ή από τη θηλή του μαστού
• Εντυπώματα από χειρουργικά εξαιρεθέντες όγκους

Ανάλογα με το περιστατικό, μπορούν επίσης να χρησιμοποιηθούν ειδικοί δείκτες, όπως:

• ER
• PR
• HER2/neu
• Ki67
• p53
• EGFR

Internal Link: Εργαστήριο Παθήσεων Μαστού

Διερεύνηση φλεγμονωδών αλλοιώσεων

Η Κυτταρολογία μπορεί επίσης να χρησιμοποιηθεί στη διερεύνηση διαφορετικών κατηγοριών φλεγμονωδών αλλοιώσεων, όπως:

• Κοκκιωματώδεις αλλοιώσεις
• Ειδικές λοιμώξεις
• Μυκητιάσεις
• Παρασιτικές λοιμώξεις
• Ακτινομύκητας
• Ιογενείς λοιμώξεις

Στις ιογενείς αλλοιώσεις περιλαμβάνονται, μεταξύ άλλων, αλλοιώσεις που σχετίζονται με:

• Ερπητική λοίμωξη τύπου 2 των γεννητικών οργάνων
• HPV – Ιό Ανθρωπίνων Θηλωμάτων

Ανάλογα με το είδος του δείγματος και την κλινική ένδειξη, μπορούν να εφαρμοστούν διαφορετικές εργαστηριακές μέθοδοι και τεχνικές.

Ιστοχημικές χρώσεις

Μεταξύ των ιστοχημικών χρώσεων που εφαρμόζονται περιλαμβάνονται:

• Oil Red O
• PAS και PAS διάσταση
• Prussian Blue
• Grocott’s (Silver Methenamine)
• Feulgen
• Diff Quik
• Alcian Blue – Βλεννοκαρμίνη

Ανοσοκυτταροχημικές εξετάσεις

Οι ανοσοκυτταροχημικές τεχνικές μπορούν να εφαρμοστούν σε:

• Δείγματα Cell Block
• Δείγματα υγρής φάσης
• Συμβατικά επιχρίσματα

Ανάλογα με το περιστατικό, χρησιμοποιείται ένας συγκεκριμένος δείκτης ή συνδυασμός δεικτών (panel).

Η Κλινική Κυτταρολογία έχει εφαρμογές:

• Στην προληπτική ιατρική
• Στην κλινική ιατρική
• Στην παρακολούθηση νεοπλασματικών ασθενών (follow-up)

Στον τομέα της Ογκολογίας, η κυτταρολογική εξέταση μπορεί να εφαρμοστεί στη διερεύνηση υλικού από:

• Το αναπνευστικό σύστημα
• Το γεννητικό σύστημα
• Το ουροποιητικό σύστημα
• Τα υγρά σωματικών κοιλοτήτων
• Το γαστρεντερικό σύστημα
• Παρακεντήσεις FNA ψηλαφητών ή μη ψηλαφητών αλλοιώσεων
• FNA υπό ενδοσκοπική υπερηχογραφία (EUS-FNA)

Στις πρόσθετες υπηρεσίες του Κυτταρολογικού Εργαστηρίου περιλαμβάνονται:

• Ξενόγλωσση μετάφραση
• Παροχή συνοδευτικών εικόνων
• Αποστολή δειγμάτων σε Κυτταρολογικό Κέντρο του εξωτερικού για συμβουλευτική γνώμη
• Προετοιμασία πλακιδίων για συμβουλευτική γνώμη σε Κυτταρολογικό Κέντρο ή Ιατρό Κυτταρολόγο στην Ελλάδα

 Παθολογοανατομικό εργαστήριο
 Εργαστήριο μοριακής βιολογίας